God en geest

”Eind 19de eeuw beleefde het hermetisme – als reactie op de dominerende technocratische manier van denken – een hernieuwde opleving, o.a. door het werk van Helena Blavatsky (1831-1891) en de ‘Hermetic Order of the Golden Dawn’ (rond 1900), en meer recent in de ‘New Age’-beweging. 

Daarnaast werd het in de 20ste eeuw onderwerp van studie van wetenschappers als C.G. Jung en Joseph Campbell, die vaststelden dat onder de religieus aandoende hellenistische verpakking zich wel degelijk elementen van een veel oudere wijsheidstraditie met een hoog archetypisch karakter bevinden.

“Hoewel de tijdens de Renaissance toegekende antediluviaanse context inmiddels vrijwel algemeen als achterhaald wordt beschouwd, heeft het Corpus Hermeticum tot op vandaag zijn inspirerende functie weten te behouden, zij het dat inmiddels ook andere werken aan deze traditie zijn toegevoegd. Een belangrijke reden hiervoor is dat in deze ontkerstende tijd deze geschriften ons een gedetailleerde blik verlenen in een universeel geformuleerde, voorchristelijke filosofisch-religieuze traditie van hoogstaand niveau en grote ouderdom, die in de aan ons overgeleverde vorm uit de eerste eeuwen van onze jaartelling dateert en daardoor qua terminologie redelijk aansluit op onze door het latere christendom gevormde cultuur.” 

(Jan den Ouden: ‘De weg van Hermes – De Ene is het Al, en het Al komt voort uit de Ene’)

“In1961 kwamen een aantal a-dogmatische grootmachten samen in Straatsburg. Ze betreurden dat verschillende interpretaties van de constitutie van Anderson geleid hebben tot schisma’s binnen de maçonnerie. Ze willen alle maçons verenigen ongeacht of ze werken ter ere van de Opperbouwmeester van het Heelal, al dan niet in de aanwezigheid van de Bijbel en ongeacht hun geslacht. Deze grootmachten verenigden zich in een organisatie CLIPSAS genaamd, wat staat voor Centre de Liaison et d’Information des Puissances Maçonniques Signataires de l’Appel de Strasbourg. CLIPSAS wil zich inzetten voor de universele vrijmetselarij. Conform de laatste zinsnede van het eerste artikel van de constitutie van Anderson beoogt CLIPSAS een vrijmetselarij die een ontmoetingsplaats vormt waar vrij en rechtschapen mensen op een respectvolle manier elkaar ontmoeten ongeacht hun overtuiging.”

(Geert De Soete: ‘Het dogma van de (a-dogmatische) vrijmetselarij – Vrijmetselaars samen op weg naar Utopia’)

”Soms gaat het er in het ritueel om spannen. Niet alleen wanneer de gemeenschap in haar bestaan bedreigd wordt – maar ook wanneer haar diepste waarden en de overtuigingen van waaruit zij leeft op het spel komen te staan, omdat het individuele leven en de zin daarvan in het geding zijn. Van oudsher vormt de grens tussen leven en dood daarbij het hachelijkste strijdveld, omdat niet alleen de raison d’être van het hele bestaan daarbij kwestieus wordt, maar ook degene die die grens oversteekt verkeert in een ongewisheid die het ordescheppende ritueel moet bezweren.

“De belangrijkste groet die de cultuur uitspreekt is dan ook die bij de geboorte en bij het overlijden: het moment van het toetreden tot en het verlaten van het leven en de gemeenschap. Nu de hachelijkheid van de geboorte wetenschappelijk en medicinaal grotendeels is bezworen, heeft de beklemming die deze altijd met zich meebracht vrijwel geheel plaats gemaakt voor vreugde. Riskant is een geboorte nog altijd wel, maar dat risico is dermate klein dat de geboorte nog maar zelden als een crisismoment wordt ervaren. Het ritueel van begroeting mag daarom feestelijk zijn, en hoeft nog maar zelden enige dreiging te bezweren.”

(Ger Groot: ‘De groet als ritueel begin van het einde – ‘Be seeing you!’, ‘Hasta siempre’ en het Requiem)

En verder onder meer:

Willem G. Ket: ‘De AASR en de Europese cultuur – Rituelen met een mythische inhoud’

Luc Crevits: ‘Waar een wil is, is een brein – Op zoek naar de ziel’

Willem Verstraaten: ‘Verheffing boven het platte vlak – logearbeid verbindt geest en gemoed’

Ook zesmaal per jaar ingewijd worden in de geheimen van de vrijmetselarij?

Voor een jaarlijkse bijdrage van slechts 37,50 euro (of 35 euro bij automatische incasso) ontvangen deelnemers aan de Maçonnieke Stichting Ritus en Tempelbouw tweemaandelijks het tijdschrift Thoth. Aanmelding kan hier. Iedere nieuwe deelnemer ontvangt een welkomstgeschenk.