De nieuwe THOTH september 2011
Op donderdag 22 september verscheen het nieuwe nummer van Thoth, het tweemaandelijkse magazine voor verdieping van kennis en beleving van de vrijmetselarij. Het thema van dit nummer is ‘De vrouw in de loge’. “Ze is een verwarrende verschijning in het helder verlichte universum van passer en winkelhaak en tekenbord dat de man zich geschapen heeft,” stelt hoofdredacteur Willem Verstraaten in zijn inleiding. “Maar met haar cruciale rol in de schepping van menselijk leven, kunnen we de vrouw toch moeilijk de spirituele vonk ontzeggen. Zij is het die het licht van het leven in de nieuwe mens ontsteekt, en niet weinig vrijmetselaren stellen dat zij daardoor van nature al over het meesterschap beschikt.”
Dat de vrouw al in de achttiende eeuw in staat werd geacht met vrucht de maçonnieke werktuigen te hanteren, wordt verrassend duidelijk op het frontispice dat in 1772 toegevoegd werd aan de in 1765 voltooide zeventiendelige tekstuitgave van de Encyclopédie van Diderot. De Franse homo universalis en voorman van de Verlichting liet zijn overzicht van menselijke kennis allegorisch verbeelden aan de hand van een tableau van uitsluitend vrouwen. Bevallig getekend, hanteren zij op het frontispice hamer en beitel, passer, winkelhaak en regel, en tonen zij het meetkundig bewijs voor de stelling van Pythagoras, allemaal van symbolische waarde voor de vrijmetselaar van toen en nu.
Naast ‘gemengd vrijmetselen’ vormt de inbreng van jonge leden in de loges een hoofdonderwerp in het septembernummer van Thoth, aan de hand van een groepsgesprek met leden van het Platform Jonge Vrijmetselaren (PJV).
OOK ZESMAAL PER JAAR INGEWIJD WORDEN
IN DE GEHEIMEN VAN DE VRIJMETSELAARS?
Deelnemers aan de Maçonnieke Stichting Ritus en Tempelbouw ontvangen tweemaandelijks het tijdschrift Thoth. Aanmelding kan via de website, www.ritusentempelbouw.nl. De jaarlijkse bijdrage is 35 euro. Iedere nieuwe deelnemer ontvangt een welkomstgeschenk.
Uit het nieuwe nummer:
”Waarom bestaan er mannenloges, vrouwenloges en gemengde loges in bovendien allerhande gescheiden grootmachten? Waarom zijn de masculiene, de feminiene en de gemengde vrijmetselarij niet geschaard onder één universeel gewelf? Waarom een ‘driesprong’? Het is het ware geheim van vrijmetselarij. Waarom is een levensbeschouwing, die in de kern de gelijkwaardigheid van álle mensen op het oppervlak der aarde belijdt, hoewel masculien begonnen (met Adam?) en (na Eva) ook onder vrouwen populair geworden, zo gedifferentieerd geraakt?
“Deze vragen lijden al eeuwen (!) aan onverzettelijke actualiteit. Zie het Grootoosten 2011. Vijf loges vragen het hoofdbestuur van het GOdN zich te buigen over artikel 9 van de Ordegrondwet. Daarin wordt geregeld dat het lidmaatschap van de Orde niet verenigbaar is met het lidmaatschap van ‘niet-erkende’ grootloges. Een vraag naar aanleiding van ontwikkelingen in Frankrijk (GLNF). Een Franse rechter heeft ingegrepen in een afgewezen lidmaatschap van een vrouw.
“Als de wind plotseling in de zeilen van de gelijkheid en de gelijkwaardigheid blaast, is ‘men’ (mannen én vrouwen) wel gelijkwaardig voor het hoogste principe, maar op deze wereld allerminst gelijk aan elkaar. Dan blijkt gelijkwaardigheid een transcendentaal begrip met geringe praktische betekenis.”
(Willem G. Ket: ‘Masculien, feminien of gemengd vrijmetselen? - Spirituele scheiding blijft geesten verdelen’)
“Minder ervaren reizigers in cyberspace mopperen nogal eens over de vervreemding en vereenzaming die langdurig verblijf in de digitale ruimte zou veroorzaken, maar de jonge broeders geven ook op internet inhoud aan het symbool van de geestelijke reis dat centraal staat in maçonnieke rituelen. De digitale communicatie blijkt een aanvulling te vormen van het sociale verkeer van de PJV-leden, en geen vervanging van het persoonlijke contact. ‘We organiseren voor de leden regelmatig een borrel of een barbecue waarbij we persoonlijk zaken kunnen bespreken die we in onze loges tegenkomen. Die meetings houden meer in dan samen bier drinken. Het is niet de bedoeling dat we een soort tweedeling aanbrengen, maar er zijn veel loges met vooral oudere leden, met veel ervaring in de vrijmetselarij, en je wordt geacht toch mee te rennen op dat niveau. Dan is het goed dat wij elkaar als jongere broeders daarbij helpen.’
“Op de bijeenkomsten van het PJV komt met regelmaat de vraag aan de orde of het ‘maçonnieke meubilair’ van de loges de tand des tijds doorstaan heeft. ‘Rituelen, bouwstukken, allemaal mooi, maar is het genoeg? Zijn er ook andere dingen die we kunnen doen? De vrijmetselarij kan een marketing-tool zijn om een nieuwe generatie aan te spreken. Het geheimzinnige aureool van de vrijmetselarij trekt jongeren ook aan, maar dan komen ze vaak wel met waanideeën naar de loge’.”
(Willem Verstraaten: ‘Jonge vrijmetselaren doen zich kennen – ‘Generatie Nu’ aan de arbeid’)
“Vrijmetselaren kunnen zich laten inspireren door symboliek en door rituaal, door Oosten en door Westen, maar bovenal door elkaar. Er is toch niets inspirerender dan de broederkring, onze gezamenlijkheid? Welk rituaal dan ook zou elke betekenis verliezen als je het alleen zou uitvoeren. Het is als met de eenzame toeschouwer op de tribune van een voetbalwedstrijd die in zijn eentje de wave doet. Deerniswekkend is dan nog een zachte kwalificatie. Laten we er daarom voor waken dat onze symbolen en ritualen zo groot worden dat ze ons het zicht benemen op waar het werkelijk om begonnen is in de vrijmetselarij: liefde is handelen.”
(Karel Musch: ‘Wanneer wordt werkelijkheid wezenlijk? - Een beschouwing over maçonnieke inspiratie’)
“De speculatieve vrijmetselarij omarmde de meetkunde; zij wordt beschouwd als de basis waarop de vrijmetselarij gevestigd is. In de Old constitutions van de Engelse middeleeuwse vrijmetselarij wordt onder alle wetenschappen aan de meetkunde een prominente plaats bedacht, zozeer zelfs dat de woorden ‘meetkunde’ en ‘vrijmetselarij’ als synoniem worden beschouwd.
“De belangrijkste maçonnieke symbolen zijn van oorsprong meetkundig. Het is dus niet vreemd dat Euclides, als vooraanstaand wiskundige uit de Oudheid, werd beschouwd als de grondlegger van vrijmetselarij. De verwevenheid van vrijmetselarij met meetkunde zal vermoedelijk op gang zijn gekomen door de profane gereedschappen van de metselaars. Met deze werktuigen kon een Euclidisch bouwplan verwerkelijkt worden. De eerste vrijmetselaren zullen ook gecharmeerd zijn geweest van de Euclidische meetkunde. Het is immers een rigide en tegelijkertijd elegant systeem. De meetkundige suprastructuur waarmee de wereld wordt beschreven kan model staan voor het denken van de mens. De meetkundige termen vertaalde men in ethische beginselen, als leidraad voor de individuele vrijmetselaar. In de 18de eeuw werd een vrijmetselaar zelfs aangeduid als ‘geometrical mason’.”
(Nico Krijn: ‘Griekse meetkunde en vrijmetselarij - Constructies met passer en liniaal’)
“Dat wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond, dat de koningin van Sheba (islamitisch: Bilqis) nooit koning Salomo (islamitisch: Sulaiman) kan hebben bezocht – laat staan een zoon van hem kan hebben gekregen –, om de simpele reden dat Sheba in de tijd van Salomo nog niet bestond en de wierookhandel met Jemen eerst eeuwen later op gang kwam, doet niets af aan het feit dat het een mooi verhaal is, dat aan de joden (en later christenen) in Jemen en Ethiöpië een culturele en religieuze identiteit gaf en waar het koningshuis van Ethiopië meer dan tweeduizend jaar haar gezag en identiteit aan heeft ontleend. Of met andere woorden: mythen scheppen hun eigen werkelijkheid, die voor de betrokkenen alle kenmerken heeft van een concrete werkelijkheid (en dat vervolgens tot op zekere hoogte ook wordt).”
(Jan den Ouden: ‘Gilgamesj, de halfgod die mens bleef - De noodzakelijke sterfelijkheid van de mens’)
|
Tijdschrift THOTH 
