Studiegroep Ritualen
Rituelen/correspondentendag 2012 op vrijdag 23 juni 2012 in Huize Het Oosten
Op zoek naar goud in de rituelen
De laatste jaren staat de correspondentendag steeds duidelijker in het licht van de dramaturgische aspecten van de rituele arbeid. Dit komt nu dus ook tot uitdrukking in de naamgeving van deze dag.
Dit jaar vindt de rituelendag/correspondentendag plaats op zaterdag 23 juni van 10.30 uur tot 16.30 uur. De plaats van samenkomst is als vanouds Huize Het Oosten te Bilthoven. Ook kunt u als altijd verzekerd zijn van een lunch die het bestuur de deelnemers aanbiedt.
Wat kunt u verwachten op deze dag?
De deelnemers nemen deel aan interactieve workshops, die creatief en verrassend van opzet zullen zijn. Het wordt beslist geen dag vol vage verhalen die u dient te consumeren, maar een dag waarbij we met elkaar in het onderwerp van uw keuze duiken en ermee aan de slag gaan.
Het is tijd om los te laten wat was en met een frisse blik en onbevooroordeeld te kijken naar de enorme mogelijkheden die een nieuwe manier van beleving van onze ritualen biedt. Dat is waar de workshops over gaan.
De deelnemers aan deze dag kunnen zich inschrijven voor twee workshops. Zij kunnen een keuze maken uit vijf onderwerpen. Alle workshops zijn er op gericht om het beleven en ervaren tijdens rituele opvoeringen te verdiepen en vergroten. Werk aan kwaliteit van de uitvoering betekent vooral praktisch met theatrale vaardigheden aan de slag.
Wie kunnen zich voor deze dag aanmelden?
De doelgroep zal zijn, naast de logecorrespondenten, die broeders die als officieren in loges fungeren en intensief bezig (willen) zijn met de rituaaluitvoering. Ook zijn broeders welkom met grote belangstelling voor praktische uitvoeringsvaardigheden. Wij denken aan Voorzittend Meesters, Ceremoniemeesters, Opzieners en Broeders van Talent.
Uit de hiernavolgende workshops kan een keuze worden gemaakt: Gebruik van muziek in Open Loge.
De Workshopleider musicoloog en artistiek adviseur symfonische muziek. In laatstgenoemde hoedanigheid is hij actief als muzikaal adviseur van het Limburgs Symfonie Orkest. Daarnaast werkt hij op artistiek terrein privé voor dirigenten als Ed Spanjaard, Jac van Steen, Martin Sieghart en Antony Hermus en is hij als gastdocent symfonisch repertoire en programmeren verbonden aan de hoofdvakopleiding orkestdirectie van het Koninklijk Conservatorium te ’s-Gravenhage.
Het doel van de workshop Muziek en Ritus is de deelnemers te laten ervaren dat muziek als ondersteunende factor van onmisbare importantie is om zowel de beleving als de inhoud van het rituaal op de aanwezige Broeders in het algemeen en de kandidaten in het bijzonder over te brengen. Dit in de wetenschap dat een rituaal geen ‘concert’ is en dat de te gebruiken muziek eerst en vooral tot doel heeft datgene voelbaar te maken waartoe het woord ontoereikend is. De realiteit heeft al uitgewezen dat een evenwichtige balans tussen Ritus en Muziek kan leiden tot het werkelijk doorleven van het Geheim der Vrijmetselarij.
Hoe te werken met teksten..
De workshopleider voltooide de studies rechten, solozang en pedagogie. Hij heeft als professioneel zanger/acteur jarenlang op het toneel gestaan en is daarnaast o.a. werkzaam geweest als voorlezer bij de blindenbibliotheek in Den Haag. Thans werkt hij in het onderwijs. Hij heeft de afgelopen 30 jaar in tal van functies binnen diverse geledingen van de vrijmetselarij een ruime maçonnieke ervaring verworven.
Het doel van de workshop professioneel werken aan teksten is de deelnemers diverse gereedschappen aan te reiken die gebruikt kunnen worden om een geschreven tekst tot leven te brengen. Hierbij gaat het niet alleen om de technische aspecten, zoals lichaamshouding, stemgebruik, articulatie en ademtechniek, maar ook om dramatische vaardigheden, zoals het uitdrukken van emoties, de juiste timing, het opbouwen van spanning en een natuurlijke voordracht. De deelnemers zullen aan de hand van rituaalteksten vooral praktisch bezig zijn.
Ontwikkelen van rituele theatraliteit.
De workshopleider heeft in 1996 Theater de Cameleon opgericht en was daar tot 2010 directeur. Hij heeft naast ruime podium ervaring, tevens ervaring met het bewerken van teksten voor theater alsmede met het creëren van theaterstukken zowel qua tekst naar enscenering, regie en spel. Hij was voorzitter van diverse culturele organisaties, lid van de Amsterdamse Kunstraad en adviseur van meerdere fondsen. Gedurende zeven jaar was hij lid van loge La Bien Aimée.
Met de workshop 'Rituele theatraliteit ontwikkelen' wil Michael ingaan op de hoe de verschillende aspecten van theater en ritueel zich tot elkaar verhouden. In de workshop onderzoeken wij hoe theatrale elementen bijdragen aan het rituaal; op welke wijze kan theater leiden tot een groter betrokkenheid op de kolommen. Tot slot onderzoeken we ruimte in de uitvoering. Beleving, perceptie en participatie staan hierbij centraal.
Illusionaire Werkelijkheid en Ritus
De workshopleider was van 1975 tot en met 2003 verbonden aan de Gemeentelijke Dienst voor Cultuur - Maatschappelijke ontwikkeling te Hilversum. Hij trad aan als adjunct-directeur van Schouwburg Gooiland, belast met de dagelijkse leiding en theaterprogrammering. In 1985 volgde zijn benoeming tot directeur. In zijn Tilburgse periode daaraan voorafgaand, was hij als projectleider verbonden aan de Stichting Kunstzinnige Vorming en directie assistent van de Stadsschouwburg.
Het doel van de workshop "Illusionaire Werkelijkheid en Ritus" is om de Ritualen met hun mythische betekenissen, taal en allusieve vormen zo goed en indringend mogelijk te leren uitvoeren. Dat vereist voorbereiding, verdieping en vooral de bereidheid om tot een samenspel te komen.
De uitvoering van een Rituaal bevat kenmerken en stijlfiguren die terug te voeren zijn tot de basiselementen van drama, al is het geen toneelstuk. Zo is er de samenhang van tekst, handeling, vormgeving en muziek die tot de verbeelding spreekt, prikkelt of ontroert.
Daarop richt zich de training. Na een korte inleiding ontvangen de deelnemers "spelenderwijs" praktische handwijzingen die kunnen bijdragen tot een diepere beleving en stijlvolle uitvoering van het Rituaal.
"Aan het werk met de explicatie van het tableau"
Twee broeders van de commissie ritualen geven samen deze workshop
Een van de workshopleiders is van beroep operazanger. Als solist is hij verbonden aan een van de meest prestigieuze operahuizen van de wereld de Deutsche Oper Berlin. in het verleden was hij meerdere jaren verbonden als docent aan de afdeling educatie van het muziektheater in Amsterdam en als docent aan de jongerentheaterschool in Enschede.
Tijdens zijn laatste jaren van zijn studie klassieke zang aan het conservatorium was hij werkzaam als regisseur in verschillende muziektheater producties. Voor zijn theatercarrière was hij 5 jaar beroepsmilitair bij het Korps Mariniers. Hier vervulde hij diverse functies van o.a. parachutist, scherpschutter en sportinstructeur. Hij werd onderscheiden voor zijn deelname aan de Golfoorlog in 1991 "Operatie Dessertstorm". In 2001 is hij ingewijd bij de loge Hiram Abiff no 68 in Den Haag. Nu is hij lid van loge La Bien Aimée nr 2 in Amsterdam. Sinds 3 jaar maakt hij deel uit van de "studiegroep ritualen" van Ritus en Tempelbouw.
De tweede workshopleider via een deel van de opleiding aan de toneelschool Maastricht en dramaturgie aan de Universiteit Utrecht, kort terecht gekomen in het theater in Duitsland en regisseerde in Nederland verschillende producties. Hij was dramaturgisch adviseur van een aantal kleine gezelschappen en werkte als zodanig graag op de brug tussen theorie en praktijk. Inmiddels is hij als bestuurder in het onderwijs een andere kant opgeslagen maar blijft in vrije tijd graag ook theatraal actief.
In deze workshop willen we graag met u de handen uit de mouwen steken rondom het tableau. Op verrassende manieren gaat u de explicatie van het tableau zelf uitvoeren, ervaren beleven en tekenen. De kennis en vaardigheden die u leert kunt u onmiddellijk toepassen in uw eigen werkplaats. Samen onderzoeken we de mogelijkheden van ritme, intonatie en volume in het stemgebruik. Verder kijken we naar zichtlijnen, ruimtegebruik en de interactiemogelijkheden met broeders op de kolommen. Als deelnemer sturen wij u van te voren de explicatie en we verwachten dat u zich wilt voorbereiden. Spelplezier en het ontdekken van theatrale mogelijkheden staan in deze workshop centraal. Wij zien er naar uit om samen met u het mysterie van rondom het tableau te ontdekken
Wij verzoeken u uiterlijk maandag 11 juni 2012 het aanmeldingsformulier in te vullen en op te sturen naar
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.
. U kunt zich ook aanmelden door onderstaande antwoordstrook uiterlijk maandag 11 juni 2012 te zenden aan de secretaris van de Maçonnieke Stichting Ritus en Tempelbouw Atjehstraat 3, 7101 BV Winterswijk. Wilt u duidelijk uw voorkeur-volgorde van de workshop aangeven?
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Correspondentendag 2011 vrijdag 13 mei 2011 in Huize Het Oosten
De principes van Aristoteles Poetica vormen een uitgangspunt van deze middag, m.a.w. het is de bedoeling om de theatrale en dramatische effecten tijdens het rituaal te ontdekken. Geen theoretische exercitie, maar een praktische middag: doen, zien en zelf ontdekken. Hierdoor is het wellicht mogelijk het rituaal intenser te beleven en te ervaren.
Op de Correspondentendag 2011 zal dan ook de vraag “Op welke wijze kan in onze ritualen de dynamiek met behulp van deze principes worden geïntensiveerd?” centraal staan.
Deze dag richt zich dan ook m.n. op correspondenten en (aankomend) ceremoniemeesters en (aankomende) voorzittend meesters.
De Studiegroep Ritualen is van plan om op deze dag een mini-Rituaal van 10 minuten op 3 verschillende wijzen invulling te geven en vervolgens door aanwezige Broeders te laten instuderen.
Het uitgangspunt zal zijn om de dramaturgische mogelijkheden uit te diepen. (tempi, tekstbehandeling, ruimtegebruik/beweging). Dat geeft ons allen de kans te ervaren welke rijkdom gevonden kan worden in dramaturgische diversiteit
Vanzelfsprekend realiseert de Studiegroep zich, dat veel Vrijmetselaren nu eenmaal geen geboren acteurs zijn, het is onze overtuiging dat dat geen belemmering hoeft te zijn voor de ervaring en de kracht van het rituaal. Het is de bedoeling om op deze middag er zoveel mogelijk uit te halen – elke stap is er een.
Het eerste uur van deze middag wordt besteed aan feedback die de logecorrespondenten vanuit hun Loges meebrengen over Ritus en Tempelbouw in het algemeen en het studietijdschrift Thoth in het bijzonder.
Verslag correspondentendag vrijdag 14 mei 2010
"Goed voorbereid; het halve werk”
Hoe bereiden wij ons voor in de voorhof op de werkzaamheden in de werkplaats; hoe actualiseren wij levensthema’s in het rituaal?
‘Bent u bereid om in uw leven de bittere beker tot de bodem te ledigen?’
‘Daalt u af in uw donkere kamer om te onderzoeken hoe levenswijsheid en levenskracht tot schoonheid kunnen leiden?’
De Maçonnieke Ritus eist van ons dat wij waakzaam en alert aan haar inwijdingsritueel deelnemen om, in de persoon van de Profaan, te worden ingewijd in de tempel van ons hart.
Een studiemiddag waarin wij met elkaar zoeken naar hoe wij steeds weer vanuit het doorleefde en gevoelde ‘hier en nu’ onze methode in de ritualen kunnen toepassen en beleven.
Correspondentendag op vrijdag 15 mei 2009.
“Leef door te sterven”
Aan de hand van het thema ‘Leef door te sterven’ zullen gedeeltes uit onze drie inwijdingsritualen worden opgevoerd. Dit spreekt natuurlijk iedere vrijmetselaar aan en u als correspondent vanzelfsprekend in het bijzonder. Tenslotte, wij stellen het op prijs wanneer u met twee vertegenwoordigers van uw Loge aanwezig bent. De studiegroep adviseert om m.n. ‘jonge meesters’ te enthousiastmeren om aan deze dag deel te nemen.
Zijn onze inwijdingsritualen van leerling, gezel en meester onlosmakelijk met elkaar verbonden?. Bestaat er een opvolgende lijn in de inwijdingen? Zijn het afzonderlijk of “zelfstandige” inwijdingsritualen?. Of ligger er duidelijke dwarsverbanden die op een diepere betekenis duiden? Op vrijdag 15 mei worden de inwijdingsritualen verweven tot een labyrint waar u in rond kunt gaan. Ieder rituaal brengt een leerproces op gang waardoor de ingewijde een innerlijk veranderproces ondergaat. Symbolisch wordt hem gevraagd afscheid te nemen van zijn oude leven en hem als mede broeder en ingewijde gevraagd een nieuw leven te aanvaarden. De cyclus van het ‘sterven’ als profaan en het opnieuw ‘geboren’ worden als neofiet is een van de belangrijkste aspecten van deze drie ritualen. Het gaat er namelijk niet om wie wij zijn maar om wie wij worden willen. De bereidheid tot een wedergeboorte is nodig om vrijmetselaar, beter mens, te willen worden.
De bijeenkomst willen we typeren als een ‘belevingsmoment’, een reis waarbij we om de uiterste concentratie van onze reizigers zullen vragen.
Correspondentendag op 11 mei 2008
“Het Leerling-Rituaal “
Het rituaal heeft - door de eeuwen heen - een relatie gehad met de maatschappelijke en geestelijke veranderingen. Zo werd het thema ‘de deugd’ belangrijk in de ritualen rond 1800, in 1865 werd de Broederketen geïntroduceerd, in 1928 werd de Lichtsymboliek verder ontwikkeld en in 1974 werd een strak geleid rituaal gepresenteerd met uitgewerkte toespraken, zonder persoonlijke interpretaties. De vraag kan gesteld worden of onze huidige ritualen de ontwikkelingen in onze maatschappij voldoende volgen. Denk hierbij aan: een grotere inbreng van de kandidaat, ontkerkelijking, herinvoering van oude gebruiken, enz. Hierover wil het Bestuur met u communiceren op een wijze zoals bij het “Collegium Masonicum” gebruikelijk: ‘geen discussie, alleen bijdragen’. U krijgt daarbij gelegenheid om antwoorden te geven op gestelde vragen, zonder dat men op uw antwoord weer een nieuwe discussie start. Het zal u allen bekend zijn dat het Hoofdbestuur van onze Orde de vigerende ritualen in de Blauwe Graden vaststelt. Nu geldt officieel nog steeds het rituaal 1928. In de zeventiger jaren is door Ritus en Tempelbouw een andere benadering - “de proeve” - ontwikkeld en zelfs geheel uitgewerkt in boekvorm.
TAKEN VAN DE STUDIEGROEP
Het bestuderen/onderzoeken van ritualen en symbolen en het publiceren van toelichtingen en aanwijzingen.
Het vermelden van ‘regieaanwijzingen’ t.b.v. de uitvoering en beleving van de inwijdingen, waarmee de heilzame werking van een inwijding kan worden versterkt. In dit verband kunnen demonstratieritualen worden opgevoerd.
Het Bestuur/Redactie Thoth ondersteunen met het beantwoorden van vragen uit het land.
DOELGROEP
Bij het realiseren van deze taken zal de studiegroep zich richten op de behoeften, zowel van de logecorrespondent, individuele vrijmetselaar als van de werkplaatsen.
Voor de werkplaatsen zal de studiegroep een steun zijn in alle maçonnieke situaties waarvoor een Loge, i.c. het Logebestuur, zich kan zien gesteld.
. |
Studiegroep Ritualen 
