THOTH MAART 2017

De Franse president Hollande feliciteert grootmeester Christophe Habas van het GOdF.

Vrijmetselarij: 300 jaar (en meer)

De viering van het derde eeuwfeest van de vrijmetselarij komt op gang. Thoth, het tijdschrift voor maçonnieke cultuur, wijdt er een speciaal nummer aan dat op 23 maart verschijnt onder de titel ‘300 jaar strijd en verbinding’. Met diepgravende en vermakelijke artikelen over verzonnen tradities, verzet tegen religieus en politiek conservatisme, de tempel als ordenend principe, de vrijheid van denken, en veel meer.

Thoth verbindt niet alleen vrijmetselaren, maar zoekt ook verbinding met de kardinale onderwerpen van een maatschappij in voortdurende ontwikkeling.

Wie de beleving van vrijmetselaarschap wil verdiepen, laat zich inspireren door het woord van Thoth. Voor 35 euro (bij automatische incasso) per jaar in zes afleveringen thuisbezorgd.

Aanmelding is simpel: via de website, www.ritusentempelbouw.nl. Voor iedere nieuwe deelnemer is er een welkomstgeschenk.

Uit het nieuwe nummer:

“Gebruiken en tradities zijn cultureel en sociaal bepaald en dat is natuurlijk niet zo’n verrassing. Gebruiken oefenen een drang uit tot conformerend gedrag, door het wekken van de suggestie dat wie zich er niet aan houdt, zich buiten de daar heersende sociale orde plaatst. Als zodanig fungeren ze dus als een oproep van de zwijgende meerderheid aan het gezond verstand van individuen om zich liever niet tegen die meerderheid te verzetten.

“Andersom afficheren mensen graag dat ze bij een bepaalde groep horen, door bijvoorbeeld de taal of de uiterlijke kentekenen daarvan aan te nemen. Zo analyseerde Vaclav Havel eens de conformeringsdrang onder de communistische dictatuur aan de hand van het bordje ‘Proletariërs aller landen, verenigt U’ dat zijn Praagse groenteboer tussen het uitgestalde ooft plaatste. Een beroep op traditie werkt groepsvormend en neemt critici de wind uit de zeilen. Binnen gezelschappen als vrijmetselaarsloges kunnen we dit verschijnsel ook waarnemen. Het argument dat iets gebruikelijk of zelfs traditie is, functioneert min of meer als een ‘ne plus ultra’ binnen loges om een bepaalde handeling te bepleiten of te veroordelen. In een andere gedaante zien we de groepsvormende werking van gebruiken bij de Oranjewaanzin die over het land trekt bij bepaalde sportevenementen.”

(Joost Jonker: ‘Koehandel en stoelendans van ‘loges fondatrices’ – Verzonnen tradities in de vroege Nederlandse vrijmetselarij’)

“In de ‘Constitutions’ van Anderson worden politiek, religie en vrijmetselaarsarbeid streng gescheiden. De werkelijkheid blijkt echter weerbarstiger. Externe politieke, maatschappelijke, wijsgerige en ideologische differentiëringen en factoren kleuren de maçonnieke geschiedenis. Ze zorgen in de loop van de tijd voor de opsplitsing in uiteenlopende, elkaar weersprekende en zelfs bestrijdende strekkingen. Maatschappelijke loyaliteiten en democratische zelfbestemming krijgen ook binnen de vrijmetselarij op meerdere manieren vorm.

“In de verwarrende en kompasloze ‘tijdgeest’ (aan iedere tijdgeest ligt ook een metafysica ten grondslag die het werkelijkheidsbeeld bepaalt) gaat de vrijmetselarij door haar veelheid aan stromingen, strekkingen en tendensen aan het einde van de achttiende eeuw bijna kopje onder. Mystieke, alchemistische, hermetische en andere stromingen zorgen in die periode voor een veelheid aan maçonnieke graden, waarbij klaplopers en bedriegers, fantasten en dromers, illusionisten en sjacheraars een tijdlang vrij spel krijgen. Ook de samenleving in haar geheel verandert in die roerige periode van revoluties en evoluties grondig.”

(Guy Liagre: ‘Politiek en religie in Belgische loges – Maçonnieke factievorming tijdens de negentiende eeuw’)

“In 1717 was de maatschappij al even gepolariseerd en oproerig als nu, christen-fundamentalisten schrokken niet terug voor geweld om hun geloofsartikelen aan andersdenkenden op te dringen, een libertijnse elite zocht de rafelranden van het oirbare op – zoek voor de aardigheid eens op google naar de Duke of Wharton, de zesde grootmeester van de Grand Lodge, en zijn Hellfire club. De historie houdt ons een spiegel voor, en een jubileum kan een uitnodiging zijn om daar eens goed in te kijken.

“Zelfs in Frankrijk, het land dat zich in maçonniek opzicht nooit veel gelegen heeft laten liggen aan de Angelsaksische werkwijze, wordt dit jaar het 300-jarig bestaan van de vrijmetselarij gevierd. En bij die gelegenheid kreeg het Grootoosten van Frankrijk zelfs officiële erkenning voor haar verdiensten voor de Franse maatschappij van de président de la Republique. De komst van François Hollande was een historische gebeurtenis: nooit eerder was een Franse president in functie persoonlijk naar een maçonnieke grootmacht gekomen. ‘Mijn aanwezigheid hier vormt een erkenning van wat u aan de Republiek hebt bijgedragen,’ gaf hij als toelichting. ‘De Republiek weet wat ze u verschuldigd is en dat u er altijd zult zijn om haar te verdedigen.’”

(Willem Verstraaten: ‘Let’s make freemasonry great again! – Drie eeuwen strijd en verbinding’)

En verder onder meer:

Chris van der Hoogen: ‘De harmonie van templum en templus – De mens schept orde in ruimte en tijd’

Hugo De Cnodder: ‘Vrijmetselarij is niet van gisteren – Terugblik, inventarisatie en vergezicht’

 Ed van Sprundel: ‘In de ban van de tegenstander – Over vergelden, verzoenen en vergeven’